Chương 1: Chiếc nồi bị giấu sau bếp
— Mẹ đang giấu cái gì vậy?
Giọng Nam bất ngờ vang lên ngay sau lưng khiến bà Lành giật bắn người.
Chiếc nồi nhôm cũ trong tay bà trượt xuống, va mạnh vào nền bếp nghe chát chúa. Một thứ nước đục ngầu tràn ra, kéo theo vài cọng rau úa và những mẩu cơm cháy đen sì. Bà Lành cuống quýt lấy chân che lại, rồi vội vàng cúi xuống ôm chiếc nồi vào lòng.
— Không có gì đâu con! Sao con về mà không báo trước?
Nam đứng chết lặng giữa cửa bếp.
Anh vừa trải qua một chuyến đi dài, vẫn còn nguyên chiếc túi trên vai. Ban đầu, Nam định tạo bất ngờ cho mẹ. Anh đã tưởng bà sẽ vui mừng, sẽ trách yêu anh vì lâu ngày mới về. Nhưng thứ đập vào mắt anh lúc này không phải nụ cười của mẹ, mà là dáng người gầy guộc đang run rẩy cố giấu một chiếc nồi cũ.
— Mẹ bỏ cái nồi xuống cho con xem.
— Chỉ là đồ thừa thôi. Mẹ đang định mang cho gà ăn.
Nam nhìn quanh khoảng sân nhỏ.
— Nhà mình có nuôi gà đâu, mẹ.
Bà Lành cứng người.
Một cơn gió lùa qua khe cửa, làm tà áo nâu bạc màu của bà lay nhẹ. Trên bếp chỉ có một chai nước mắm gần cạn, một lọ muối và vài củ khoai đã mọc mầm. Không có thức ăn, không có thịt cá, thậm chí nồi cơm điện cũng phủ một lớp bụi mỏng.
Nam bước nhanh tới.
— Mẹ đưa con xem.
— Nam, nghe mẹ. Không có gì thật mà.
Anh nhẹ nhàng nhưng kiên quyết lấy chiếc nồi khỏi tay bà.
Khi nắp nồi được mở ra, cổ họng Nam nghẹn cứng.
Bên trong là cơm nguội đã chua, được đổ thêm nước rồi nấu lại cùng vài cọng rau nhặt ngoài vườn. Ở đáy nồi còn dính những mảng cháy đen. Mùi thức ăn để lâu bốc lên khiến anh phải quay mặt đi.
— Mẹ ăn cái này sao?
Bà Lành không trả lời.
— Con hỏi mẹ, mấy ngày nay mẹ ăn thế này sao?
— Mẹ ăn được. Người già ăn ít thôi, có gì đâu.
Nam đặt mạnh chiếc nồi xuống bàn.
— Đây mà gọi là ăn được sao?
Tiếng anh vang lên gay gắt khiến bà Lành giật mình. Nhìn vẻ hoảng sợ của mẹ, Nam lập tức hạ giọng. Nhưng trong lòng anh, một nỗi đau và tức giận đang cuộn lên.
— Tiền con gửi về mỗi tháng đâu? Con gửi đủ để mẹ ăn uống, thuốc men mà.
Bà Lành quay mặt đi.
— Mẹ để dành.
— Để dành làm gì?
— Phòng khi đau ốm.
— Mẹ đã gầy thế này rồi còn để dành cho lúc nào nữa?
Bà Lành cúi xuống nhặt chiếc khăn cũ, chậm chạp lau nước dưới nền.
— Con đi đường xa về mệt rồi. Ra ngoài ngồi nghỉ đi. Mẹ nấu mì cho con.
Nam nhìn lên giá bếp.
Không có một gói mì nào.
Anh nắm lấy cổ tay mẹ. Bàn tay bà lạnh và nhẹ bẫng, chỉ còn da bọc lấy xương.
— Mẹ nhìn con đi.
Bà Lành cố tránh ánh mắt con trai.
— Tiền con gửi đâu?
— Mẹ nói rồi, mẹ để dành.
— Mẹ để đâu?
— Trong nhà.
— Vậy đưa con xem.
Bà Lành im lặng.
Nam bước vào gian phòng nhỏ. Anh mở chiếc tủ gỗ cũ, kiểm tra ngăn kéo, chiếc hộp thiếc mẹ vẫn thường dùng để cất tiền. Tất cả đều trống rỗng.
Trên giường chỉ có một chiếc chăn mỏng được gấp ngay ngắn. Bên cạnh là vài vỉ thuốc đã hết hạn và một cuốn sổ nhỏ.
Nam cầm cuốn sổ lên.
Bà Lành vội chạy vào giằng lại.
— Đừng xem!
Phản ứng ấy khiến Nam càng nghi ngờ.
— Trong này có gì mà mẹ không cho con xem?
— Chuyện của mẹ. Con để xuống đi.
Nam mở trang đầu.
Đó là những dòng ghi chép chi tiêu bằng nét chữ run run:
“Nhận tiền của Nam.”
“Đóng tiền học cho bé An.”
“Mua sách cho bé An.”
“Trả tiền thuốc cho thằng Huy.”
“Gửi tiền chợ cho mẹ con cái Hạnh.”
Trang này nối tiếp trang khác, số tiền Nam gửi về gần như được chuyển hết cho một gia đình nào đó.
Nam ngẩng lên, giọng lạc đi:
— Bé An là ai? Thằng Huy là ai? Hạnh là ai?
Bà Lành giật lấy cuốn sổ, ôm vào ngực.
— Không liên quan đến con.
— Mẹ đem hết tiền của con cho người khác sao?
— Họ đang khó khăn.
— Còn mẹ thì sao? Mẹ ăn cơm chua, rau úa thế này mà mẹ bảo người khác khó khăn?
Bà Lành mím môi.
— Họ còn khổ hơn mẹ.
Nam bật cười chua chát.
— Khổ hơn đến mức mẹ phải nhịn ăn à?
— Con đừng nói lớn. Hàng xóm nghe thấy lại không hay.
— Con không quan tâm ai nghe thấy! Con chỉ muốn biết tại sao mẹ làm vậy.
Bà Lành ngồi xuống mép giường, đôi vai nhỏ bé khẽ run.
— Nam, con đừng hỏi nữa.
— Mẹ càng giấu, con càng phải hỏi.
Anh lấy điện thoại ra.
— Mẹ cho con địa chỉ của gia đình đó. Con sẽ đến gặp họ.
Bà Lành tái mặt.
— Không được!
— Tại sao không?
— Mẹ đã bảo không được là không được!
Nam chưa từng thấy mẹ phản ứng quyết liệt như vậy. Bà vốn là người hiền lành, cả đời hiếm khi lớn tiếng. Vậy mà lúc này, bà đứng chắn trước cửa, ánh mắt vừa sợ hãi vừa van xin.
— Con cứ coi như mẹ thích giúp người khác đi. Tiền con gửi cho mẹ rồi thì là tiền của mẹ. Mẹ muốn dùng thế nào là quyền của mẹ.
— Đúng, nhưng mẹ không có quyền tự hành hạ mình.
— Mẹ không hành hạ mình.
— Vậy chiếc nồi kia là gì?
Bà Lành không đáp được.
Nam nhìn mẹ hồi lâu rồi quay ra bếp. Anh lấy chiếc túi đựng thức ăn đã mua trên đường về, bày thịt, cá, trứng và trái cây lên bàn.
— Mẹ ngồi xuống ăn với con.
— Mẹ không đói.
— Mẹ phải ăn.
— Mẹ nói không đói mà!
Bà Lành bất ngờ quay đi, ho dữ dội. Tiếng ho kéo dài, khô khốc. Bà phải vịn vào thành bàn mới đứng vững.
Nam hoảng hốt đỡ mẹ.
— Mẹ bị thế này bao lâu rồi?
— Chỉ cảm lạnh thôi.
— Mẹ đã đi khám chưa?
— Không cần. Vài hôm là khỏi.
— Thuốc đâu?
Bà Lành chỉ vào mấy vỉ thuốc cũ.
Nam cầm lên xem rồi siết chặt bàn tay. Tất cả đều là thuốc rẻ tiền mua từ lâu, không có hướng dẫn rõ ràng.
— Ngày mai con đưa mẹ đi kiểm tra sức khỏe.
— Không đi.
— Mẹ không có quyền từ chối chuyện này.
Bà Lành nhìn anh, trong mắt thoáng hiện sự đau đớn.
— Con về được mấy ngày?
Câu hỏi khiến Nam khựng lại.
— Con chưa biết.
— Công việc của con thì sao?
— Con đã xin nghỉ.
— Nghỉ bao lâu?
— Có thể một tuần.
Bà Lành cười buồn.
— Rồi con lại đi.
Nam cảm thấy ngực mình thắt lại.
Anh đã rời nhà nhiều năm để làm việc ở xa. Những cuộc gọi về ngày càng ngắn. Mỗi lần mẹ hỏi bao giờ về, anh đều nói bận. Anh luôn tin rằng chỉ cần gửi tiền đầy đủ là đã làm tròn trách nhiệm.
— Con xin lỗi — Nam nói nhỏ.
Bà Lành quay mặt đi.
— Mẹ không trách con.
— Nhưng con trách mình.
— Con sống tốt là mẹ vui rồi.
— Mẹ sống thế này mà gọi là con sống tốt sao?
Không ai nói thêm.
Buổi tối, Nam nấu một nồi cháo. Bà Lành chỉ ăn được vài thìa rồi bảo no. Anh ngồi đối diện, lặng lẽ nhìn mẹ. Trong ánh đèn vàng nhạt, những nếp nhăn trên gương mặt bà sâu hơn anh nhớ.
Đêm ấy, Nam không ngủ được.
Gần nửa đêm, anh nghe tiếng cửa mở. Bà Lành khoác áo, lặng lẽ cầm một túi nhỏ đi ra ngoài.
Nam âm thầm đi theo.
Bà băng qua con ngõ tối, dừng trước một căn nhà lợp mái cũ nằm cuối xóm. Qua khe cửa, Nam thấy một phụ nữ gầy gò đang ngồi bên hai đứa trẻ.
Bà Lành trao chiếc túi cho người phụ nữ.
— Trong này có ít gạo, trứng và tiền mua thuốc cho thằng Huy.
Người phụ nữ bật khóc:
— Con không thể nhận thêm nữa. Mẹ đã giúp chúng con quá nhiều rồi.
Nam khựng lại.
“Mẹ?”
Người phụ nữ kia vừa gọi bà Lành là mẹ.
Bà Lành nắm tay cô:
— Hạnh, con đừng nghĩ nhiều. Chỉ cần hai đứa nhỏ được ăn học đầy đủ là được.
— Nhưng anh Nam mà biết chuyện…
— Tuyệt đối đừng để nó biết.
Nam đứng ngoài cửa, toàn thân cứng đờ.
Người phụ nữ tên Hạnh nghẹn giọng:
— Sớm muộn anh ấy cũng phải biết hai đứa trẻ này là con của ai.
Chiếc túi trên vai Nam rơi xuống đất.
Tiếng động khiến cả ba người trong nhà quay lại.
Bà Lành sững sờ.
— Nam!
Anh bước vào, đôi mắt đỏ ngầu nhìn hai đứa trẻ đang nép sau lưng người phụ nữ.
— Mẹ nói đi — Nam hỏi, giọng run lên. — Chúng là con của ai?
Bà Lành đứng chắn trước mặt Hạnh.
— Con về nhà trước đi.
— Con không đi đâu cả.
Nam nhìn người phụ nữ xa lạ rồi nhìn hai đứa trẻ. Bé gái lớn khoảng mười tuổi có đôi mắt rất giống một người anh từng quen. Đứa bé trai nhỏ hơn đang ôm một tấm ảnh cũ trong tay.
Nam giật lấy tấm ảnh.
Trong ảnh là em trai anh, Tuấn, người đã rời nhà nhiều năm trước và không bao giờ quay lại.
Nam lùi lại, bàn tay run bần bật.
— Đây là vợ con của Tuấn sao?
Không ai trả lời.
Sự im lặng ấy đã nói lên tất cả.
Chương 2: Bí mật của người mẹ già
Nam ngồi bất động trên chiếc ghế gỗ, mắt không rời tấm ảnh cũ.
Trong ảnh, Tuấn còn trẻ, cười rạng rỡ. Bên cạnh cậu là người phụ nữ tên Hạnh đang bế một bé gái còn đỏ hỏn.
— Tại sao không ai nói cho con biết? — Nam hỏi.
Bà Lành khép cánh cửa lại.
— Vì mẹ không muốn con phải gánh thêm chuyện này.
— Gánh thêm? Đây là gia đình của em con!
Hạnh cúi đầu, giọng nhỏ đến mức gần như không nghe thấy:
— Anh Tuấn dặn tôi không được tìm anh.
Nam quay phắt sang.
— Tại sao?
Bà Lành kéo ghế ngồi xuống.
— Chuyện đã lâu rồi. Con đừng trách Hạnh.
— Mẹ kể đi.
Bà Lành im lặng hồi lâu rồi chậm rãi nói:
— Sau khi con đi làm xa, Tuấn quen Hạnh. Hai đứa thương nhau nhưng lúc ấy đều chưa có gì trong tay. Tuấn sợ con phản đối nên không dám nói.
Nam cau mày:
— Con chưa từng phản đối chuyện của Tuấn.
— Nhưng ngày đó con luôn nhắc nó phải kiếm việc ổn định, phải lo cho mẹ trước khi nghĩ đến gia đình riêng. Nó sợ làm con thất vọng.
Nam siết chặt bức ảnh.
Anh nhớ lại những lần Tuấn gọi điện xin tiền. Nam từng trách em lười biếng, sống không có kế hoạch. Anh nói những lời nặng nề rồi cắt máy. Về sau, Tuấn không gọi nữa.
— Rồi chuyện gì xảy ra?
Bà Lành nhìn hai đứa trẻ.
— Khi bé An được hai tuổi, Tuấn gặp tai nạn trong lúc làm thuê. Nó bị thương nặng nhưng không có tiền điều trị đầy đủ. Nó giấu mẹ, chỉ bảo đang đi làm xa.
Nam thở dốc.
— Tại sao nó không gọi cho con?
Hạnh bật khóc:
— Anh ấy có gọi. Nhưng hôm đó anh không nghe máy.
Nam sững người.
Trong ký ức của anh hiện lên một buổi chiều nhiều năm trước. Điện thoại liên tục rung trong lúc anh đang bận. Thấy tên Tuấn, anh tắt máy rồi nhắn: “Anh đang họp, đừng làm phiền.”
Đó là lần gọi cuối cùng.
— Sau đó thì sao? — Nam hỏi, giọng khàn đặc.
Bà Lành lau nước mắt.
— Tuấn không qua khỏi. Trước khi mất, nó nhờ người đưa cho mẹ một lá thư. Nó xin mẹ đừng báo con, vì sợ con bỏ công việc về rồi mất hết tương lai.
Nam bật dậy.
— Mẹ biết em mất mà vẫn giấu con?
— Mẹ không còn cách nào khác.
— Không còn cách nào khác hay mẹ không tin con?
— Mẹ sợ con tự trách!
— Còn bây giờ thì sao? Con sẽ không tự trách à?
Tiếng Nam vang lên khiến hai đứa trẻ hoảng sợ. Bé trai bắt đầu khóc. Hạnh vội ôm con vào lòng.
Nam nhìn đứa bé, sự giận dữ trong anh lập tức hạ xuống.
Anh quay mặt đi.
Bà Lành chậm rãi bước đến.
— Nam, mẹ xin lỗi.
— Mẹ xin lỗi thì Tuấn có sống lại không?
— Không.
— Con có thể gặp lại em không?
— Không.
— Vậy tại sao mẹ cướp của con cơ hội được nhìn mặt em lần cuối?
Bà Lành bật khóc.
— Vì lúc ấy mẹ cũng đau như con bây giờ! Mẹ vừa mất một đứa con, mẹ không muốn đứa còn lại bỏ hết mọi thứ để chạy về rồi sống trong day dứt. Mẹ nghĩ giữ kín là cách bảo vệ con.
Nam quay sang, nước mắt đã tràn xuống má.
— Mẹ bảo vệ con bằng cách để con sống như một kẻ vô tâm suốt từng ấy năm sao?
Bà Lành không trả lời.
Hạnh bước tới, đặt lá thư cũ lên bàn.
— Đây là thư anh Tuấn để lại cho anh.
Nam không dám chạm vào.
— Tại sao giờ mới đưa?
— Mẹ bảo tôi đừng đưa. Bà sợ anh đọc xong sẽ không tha thứ cho bản thân.
Nam nhìn mẹ.
— Mẹ còn giấu con bao nhiêu chuyện nữa?
Bà Lành cúi đầu.
— Không còn gì nữa.
Nam cầm lá thư. Giấy đã ngả màu, góc thư sờn cũ. Nét chữ của Tuấn xiêu vẹo:
“Anh Nam,
Nếu anh đọc được thư này, chắc em không còn cơ hội gặp anh nữa. Anh đừng trách mẹ. Em là người xin mẹ giấu chuyện.
Em biết anh luôn muốn em sống tử tế, có trách nhiệm. Chỉ là em đã không đủ giỏi để làm được như anh mong. Nhưng em không hối hận vì đã có Hạnh và các con.
Em xin anh một chuyện. Nếu một ngày mẹ già yếu, anh hãy về thăm mẹ nhiều hơn. Mẹ không cần tiền bằng cần một bữa cơm có con ngồi cạnh.
Anh đừng giúp vợ con em vì thương hại. Nếu họ có thể tự đứng lên, hãy để họ tự đứng. Chỉ cần lúc khó khăn nhất, anh đừng quay lưng.
Em trai của anh.”
Nam đọc đến dòng cuối thì không thể tiếp tục ngồi thẳng.
Anh gục đầu xuống bàn, hai vai rung lên.
— Tuấn ngốc quá — anh nghẹn giọng. — Sao nó lại nghĩ anh sẽ bỏ mặc nó?
Bà Lành đặt tay lên vai con.
— Vì cả hai anh em đều giống nhau. Đều sợ làm người kia thất vọng nên không chịu nói thật.
Nam siết lá thư trong tay.
— Mẹ dùng hết tiền con gửi để lo cho Hạnh và hai đứa nhỏ?
— Một phần thôi.
— Phần còn lại đâu?
Bà Lành im lặng.
Hạnh vội nói:
— Mẹ còn bán cả mảnh vườn nhỏ để trả khoản nợ điều trị của anh Tuấn.
Nam đứng bật dậy.
— Mẹ bán vườn rồi sao?
Bà Lành vội xua tay:
— Mảnh vườn để không cũng phí.
— Đó là thứ mẹ quý nhất!
— Con người quan trọng hơn đất.
Nam nhìn mẹ, trái tim như bị bóp nghẹt.
— Thế còn tiền ăn của mẹ?
— Mẹ vẫn ăn đủ.
— Đủ bằng cơm chua và rau héo sao?
Bà Lành quay mặt đi.
Hạnh nắm lấy tay Nam.
— Anh đừng trách mẹ. Tôi đã nhiều lần bảo bà đừng giúp nữa. Nhưng bé Huy thường xuyên đau ốm, còn bé An năm nay phải đóng nhiều khoản học. Tôi đi làm cả ngày vẫn không đủ.
Nam nhìn hai đứa trẻ.
Bé An đứng nép bên vách, bàn tay giữ chặt quai cặp cũ. Huy xanh xao, thỉnh thoảng lại ho.
— Hai đứa có biết ta là ai không? — Nam hỏi.
Bé An lí nhí:
— Bà nội nói bác là anh trai của ba.
Cách gọi “bà nội” khiến Nam nghẹn lại.
— Vì sao các cháu không về nhà bà ở?
Hạnh vội đáp:
— Tôi không muốn người khác nói tôi dựa vào mẹ. Với lại căn nhà bên đó nhỏ, mẹ cần yên tĩnh.
Bà Lành cười buồn:
— Thật ra Hạnh sợ con biết.
Nam cúi xuống trước mặt hai đứa trẻ.
— Bác xin lỗi vì giờ mới đến gặp các cháu.
Bé An nhìn anh rất lâu rồi hỏi:
— Bác có ghét mẹ cháu không?
— Không.
— Bác có giận bà nội không?
Nam nhìn bà Lành.
— Bác đang buồn. Nhưng bác không ghét bà.
Bé gái thở phào.
Đêm ấy, Nam đưa mẹ về nhà. Trên đường, hai mẹ con không nói với nhau câu nào.
Về đến nơi, bà Lành lặng lẽ nhóm bếp. Nam ngăn lại.
— Mẹ để con nấu.
— Con có biết nấu đâu.
— Con học.
Anh rửa gạo, thái rau, làm cá. Động tác vụng về khiến nước bắn khắp bếp. Bà Lành ngồi bên nhìn con, vừa buồn vừa thương.
Đến khi mâm cơm được dọn ra, Nam gắp thức ăn vào bát mẹ.
— Mẹ ăn đi.
— Nhiều quá.
— Mẹ phải ăn hết.
— Con vẫn hay ép người khác như ngày trước.
Nam khựng lại.
— Có phải vì con quá cứng nhắc nên Tuấn không dám tìm con không?
Bà Lành thở dài.
— Con chỉ muốn tốt cho em. Nhưng đôi khi lời nói đúng mà không có sự dịu dàng thì người nghe vẫn thấy đau.
Nam cúi đầu.
— Con cứ nghĩ gửi tiền về là đủ.
— Tiền giúp người ta mua được thức ăn, thuốc men. Nhưng không thay được một câu hỏi han.
— Mẹ giận con không?
— Mẹ chưa từng giận. Mẹ chỉ nhớ con.
Bữa cơm ấy, Nam không ăn được bao nhiêu.
Sáng hôm sau, anh đưa mẹ đi kiểm tra sức khỏe. Kết quả cho thấy bà bị suy nhược kéo dài, thiếu chất và cần điều trị đều đặn. May mắn, tình trạng chưa đến mức nguy hiểm nếu được chăm sóc đúng cách.
Trên đường về, Nam nói:
— Con sẽ ở lại một thời gian.
Bà Lành lập tức phản đối:
— Không được. Công việc của con thì sao?
— Con sẽ sắp xếp.
— Con không thể bỏ hết mọi thứ.
— Con không bỏ. Con chỉ thay đổi cách sống.
Bà Lành nhìn con:
— Con định làm gì?
— Con sẽ sửa lại nhà, đón Hạnh và hai đứa nhỏ về ở cùng.
Bà Lành lắc đầu:
— Hạnh sẽ không đồng ý.
— Con sẽ nói chuyện với cô ấy.
— Còn công việc của con?
— Con có thể làm từ xa một phần, thỉnh thoảng mới phải đi. Trước giờ con luôn nghĩ phải ở thật xa mới có tương lai. Nhưng tương lai mà không còn người thân bên cạnh thì để làm gì?
Mắt bà Lành đỏ lên.
— Con đừng quyết định chỉ vì thương hại.
Nam nhớ đến lời Tuấn trong thư.
— Con không thương hại ai cả. Con chỉ muốn làm điều lẽ ra con phải làm từ lâu.
Chiều hôm ấy, Nam đến gặp Hạnh.
— Cô đưa các cháu về sống cùng mẹ nhé.
Hạnh lập tức từ chối:
— Tôi không muốn làm phiền anh.
— Đây cũng là nhà của Tuấn.
— Nhưng anh đã có cuộc sống riêng.
— Cuộc sống của tôi không thể coi như đầy đủ khi tôi không biết mình còn hai đứa cháu.
Hạnh im lặng.
Nam đặt lá thư của Tuấn lên bàn.
— Tuấn dặn tôi đừng giúp cô vì thương hại. Tôi sẽ tôn trọng điều đó. Tôi không cho cô tiền vô điều kiện. Tôi muốn cùng cô tìm cách để gia đình ổn định lâu dài.
— Bằng cách nào?
— Cô biết may vá, đúng không?
Hạnh ngạc nhiên:
— Sao anh biết?
— Mẹ nói cô từng nhận sửa quần áo ở nhà.
— Nhưng tôi không có máy tốt, cũng không có chỗ làm.
— Chúng ta sửa gian ngoài của nhà mẹ thành nơi làm việc. Tôi hỗ trợ chi phí ban đầu, cô tự quản lý thu chi. Khi có thu nhập ổn định, cô hoàn lại dần, không cần vội.
Hạnh nhìn anh, nước mắt lưng tròng.
— Anh không sợ tôi không trả được sao?
— Tôi tin người mà Tuấn đã chọn.
Câu nói ấy khiến Hạnh bật khóc.
Nhưng đúng lúc mọi người bắt đầu tin rằng gia đình có thể đoàn tụ, một người đàn ông lạ mặt xuất hiện trước cổng nhà bà Lành.
Ông ta cầm theo một xấp giấy, lạnh lùng nói:
— Căn nhà này đã được dùng để bảo đảm cho khoản nợ cũ của Tuấn. Nếu trong mười ngày không giải quyết, bà phải giao nhà.
Nam chết lặng.
Bà Lành đứng phía sau, sắc mặt trắng bệch.
Hóa ra bí mật của người mẹ già vẫn chưa kết thúc.
Chương 3: Bữa cơm không còn ai phải giấu
Nam giật lấy xấp giấy, đọc từng dòng.
Khoản nợ được lập từ nhiều năm trước, thời điểm Tuấn điều trị. Bà Lành đã ký xác nhận dùng căn nhà làm bảo đảm. Số tiền gốc không quá lớn, nhưng qua thời gian, các khoản phát sinh khiến tổng số nợ tăng lên đáng kể.
— Tại sao mẹ không nói với con? — Nam hỏi.
Bà Lành né tránh ánh mắt anh.
— Mẹ định tự xoay xở.
— Mẹ còn gì để xoay xở nữa? Vườn đã bán, tiền con gửi cũng không còn.
Người đàn ông đứng ngoài cổng lên tiếng:
— Tôi chỉ làm theo giấy tờ. Gia đình có mười ngày.
Nam cố giữ bình tĩnh.
— Cho tôi thông tin rõ ràng. Tôi sẽ kiểm tra và giải quyết theo đúng thỏa thuận.
Sau khi người đàn ông rời đi, Nam quay vào nhà.
— Mẹ ký giấy này lúc nào?
— Khi Tuấn nằm viện.
— Mẹ đã trả bao nhiêu?
— Mẹ không nhớ.
— Mẹ phải nhớ chứ!
Bà Lành bỗng ngồi sụp xuống ghế.
— Lúc ấy mẹ chỉ nghĩ phải cứu em con. Người ta bảo ký đâu thì mẹ ký đó. Mẹ không hiểu hết.
Nam nhắm mắt, cố nén cơn nóng giận.
Anh biết trách mẹ lúc này không giải quyết được gì.
Hạnh đứng bên cạnh, giọng run run:
— Khoản nợ này là vì chồng tôi. Tôi sẽ chịu trách nhiệm.
— Cô lấy gì trả? — Nam hỏi.
— Tôi sẽ làm thêm. Tôi bán đồ trong nhà.
— Những thứ đó chẳng đáng bao nhiêu.
— Vậy tôi phải làm sao? Chẳng lẽ để mẹ mất nhà?
Bé An đứng ngoài cửa nghe thấy, òa khóc.
— Mẹ ơi, con nghỉ học nhé. Con đi làm phụ mẹ.
Hạnh lập tức ôm lấy con.
— Không được! Con phải học.
— Nhưng bà nội sắp mất nhà rồi.
Nam quỳ xuống trước mặt bé.
— Không ai mất nhà cả. Bác hứa.
— Bác có thật sự giải quyết được không?
Câu hỏi của đứa trẻ khiến Nam im lặng vài giây.
Anh không muốn hứa suông, nhưng cũng không thể để cháu sống trong sợ hãi.
— Bác sẽ làm tất cả những gì có thể. Nhưng các cháu cũng phải hứa với bác một điều.
— Điều gì ạ?
— Không ai được bỏ học để giải quyết chuyện của người lớn.
Bé An gật đầu trong nước mắt.
Những ngày sau đó, Nam kiểm tra kỹ toàn bộ giấy tờ. Anh phát hiện một số khoản phát sinh chưa được giải thích rõ. Anh không tranh cãi hay gây căng thẳng, chỉ yêu cầu đối chiếu từng lần thanh toán mà bà Lành đã thực hiện.
May mắn, bà vẫn giữ một túi vải đựng những tờ biên nhận cũ.
Nam ngồi suốt một đêm sắp xếp từng mảnh giấy.
Bà Lành mang cho con cốc nước.
— Hay con cứ lấy tiền tiết kiệm của con trả hết đi.
— Con có thể trả, nhưng trước hết phải biết số tiền đúng là bao nhiêu.
— Mẹ sợ chậm trễ sẽ mất nhà.
— Chính vì sợ nên ngày trước mẹ mới ký mà không đọc kỹ. Lần này mình phải bình tĩnh.
Bà Lành ngồi xuống bên con.
— Con thay đổi rồi.
— Con chỉ đang học cách bớt nóng nảy.
— Ngày nhỏ, mỗi lần Tuấn làm sai, con đều mắng nó trước rồi mới giúp.
Nam cười buồn.
— Có lẽ vì thế mà nó sợ con.
— Nhưng nó thương con lắm.
— Con biết quá muộn.
Bà Lành nắm tay Nam.
— Chưa muộn đâu. Con vẫn còn mẹ, còn Hạnh và hai đứa nhỏ.
Sau khi đối chiếu, số nợ thực tế thấp hơn đáng kể so với thông báo ban đầu. Nam dùng một phần tiền tiết kiệm để thanh toán dứt điểm, đổi lại nhận đầy đủ giấy xác nhận căn nhà không còn liên quan đến khoản nợ.
Ngày cầm giấy về, anh đặt trước mặt mẹ.
— Nhà vẫn là của mẹ.
Bà Lành run tay cầm lấy.
— Con đã dùng hết bao nhiêu tiền?
— Đủ để đổi lại sự bình yên cho cả nhà.
— Mẹ sẽ trả cho con.
Nam lắc đầu.
— Mẹ trả bằng cách ăn uống đầy đủ, uống thuốc đúng giờ và không tự ý giấu chuyện gì nữa.
Bà Lành mỉm cười trong nước mắt.
— Mẹ hứa.
Nam sửa lại gian nhà phía trước thành một phòng may nhỏ. Anh mua hai chiếc máy vừa đủ dùng, còn Hạnh tự tìm khách bằng tay nghề của mình.
Ngày đầu tiên bắt đầu công việc, Hạnh đưa Nam một cuốn sổ.
— Đây là sổ thu chi. Tôi sẽ ghi rõ từng khoản.
Nam ngạc nhiên:
— Cô không cần báo cáo với tôi hằng ngày.
— Tôi muốn mọi thứ rõ ràng. Tiền anh bỏ ra, tôi sẽ hoàn lại.
— Khi nào ổn định hãy tính.
— Anh Nam, tôi biết anh muốn giúp. Nhưng tôi cũng muốn các con thấy mẹ chúng có thể tự đứng bằng đôi chân của mình.
Nam gật đầu.
— Được. Tôi tôn trọng cô.
Hạnh nhận sửa quần áo, may đồng phục đơn giản và làm thêm các vật dụng bằng vải. Nhờ cẩn thận, đúng hẹn, khách tìm đến ngày càng nhiều.
Bà Lành phụ cắt chỉ, gấp quần áo. Nhưng Nam không cho mẹ làm quá sức.
— Mẹ chỉ ngồi chơi với các cháu thôi.
— Mẹ ngồi không buồn lắm.
— Vậy mẹ kiểm tra xem Huy học bài chưa.
Bé Huy lập tức ôm vở chạy trốn.
— Cháu học rồi mà!
Tiếng cười vang lên trong căn nhà vốn nhiều năm im lặng.
Nam cũng thay đổi công việc để có thể dành nhiều thời gian ở nhà hơn. Anh vẫn phải đi xa vài ngày mỗi tháng, nhưng luôn báo trước và gọi về mỗi tối.
Một lần, bà Lành hỏi:
— Con có tiếc cuộc sống trước đây không?
Nam nhìn mâm cơm có đủ năm người.
— Trước đây con có nhiều tiền hơn nhưng ăn cơm một mình. Bây giờ con biết mình kiếm tiền cho ai.
— Con cũng phải nghĩ đến gia đình riêng của con.
Nam cười:
— Khi gặp người phù hợp, con sẽ đưa cô ấy về ăn cơm với mẹ.
Bà Lành trêu:
— Con nhớ báo trước, đừng đột ngột về như lần trước.
Nam bật cười, nhưng ánh mắt lại dừng ở góc bếp.
Chiếc nồi nhôm cũ vẫn được đặt trên kệ.
Anh từng muốn vứt nó đi, nhưng bà Lành giữ lại.
— Mẹ giữ chiếc nồi đó làm gì?
— Để nhớ rằng có lúc mẹ đã giấu con một chuyện rất lớn.
— Con nhìn thấy nó lại buồn.
— Mẹ nhìn thấy nó để nhắc mình đừng giấu sự khó khăn chỉ vì sợ làm phiền người thân.
Một năm sau, phòng may của Hạnh đã có thu nhập ổn định. Cô thuê thêm hai người phụ việc, đều là những phụ nữ đang cần việc làm để chăm lo gia đình.
Ngày trả khoản tiền đầu tiên cho Nam, Hạnh đặt phong bì lên bàn.
— Đây là phần tôi đã hứa.
Nam không nhận.
— Cô giữ lại để mua thêm máy.
— Nhưng chúng ta đã thỏa thuận.
— Vậy đổi cách trả.
— Đổi thế nào?
Nam nhìn hai người phụ nữ đang làm việc ngoài phòng.
— Khi cô đủ khả năng, hãy giúp một người khác có việc làm. Coi như đó là phần hoàn lại cho tôi.
Hạnh lặng người.
— Anh giống Tuấn hơn anh nghĩ.
Nam quay mặt đi, mỉm cười buồn.
— Hy vọng lần này tôi hiểu em mình sớm hơn.
Đúng ngày giỗ Tuấn, cả gia đình dọn một mâm cơm đơn giản.
Bà Lành đặt bức ảnh con trai lên bàn. Hạnh thắp hương, hai đứa trẻ đứng bên cạnh. Nam cầm lá thư cũ, đọc lại lần cuối.
Sau bữa cơm, bé An hỏi:
— Bác Nam, ba cháu có giận bác không?
Nam nhìn tấm ảnh.
— Bác nghĩ ba cháu chưa từng giận bác.
— Vậy bác có giận ba không?
— Bác từng giận vì ba cháu không gọi bác. Nhưng sau này bác hiểu, người lớn đôi khi giấu nỗi đau vì nghĩ như thế là bảo vệ nhau.
Bé An suy nghĩ rồi nói:
— Sau này có chuyện gì, cháu sẽ nói với bác.
Nam xoa đầu cháu.
— Bác cũng sẽ nói thật với cháu.
Buổi tối, bà Lành bưng chiếc nồi cũ ra sân.
Nam tưởng bà định bỏ đi, nhưng bà lại trồng vào đó một cây hoa nhỏ.
— Mẹ làm gì vậy?
— Chiếc nồi này từng chứa những bữa ăn buồn. Bây giờ mẹ muốn nó nuôi một thứ gì đó đẹp hơn.
Nam ngồi xuống bên mẹ.
— Mẹ có hạnh phúc không?
Bà Lành nhìn vào căn nhà sáng đèn. Hạnh đang dạy Huy đọc bài, còn An ngồi gấp quần áo giúp mẹ.
— Có. Vì cuối cùng căn nhà này cũng lại có tiếng người.
Nam tựa đầu vào vai mẹ như ngày còn nhỏ.
— Mẹ đừng bao giờ ăn một mình nữa nhé.
— Con cũng vậy.
Vài tháng sau, cây hoa trong chiếc nồi cũ nở những bông đầu tiên.
Bà Lành gọi cả nhà ra xem. Huy reo lên:
— Chiếc nồi xấu mà hoa đẹp quá!
Mọi người bật cười.
Nam nhìn những cánh hoa rung nhẹ trong gió, chợt hiểu rằng nỗi đau không thể biến mất hoàn toàn. Nhưng nếu con người biết đối diện, tha thứ và cùng nhau vun đắp, những điều từng khiến họ tổn thương vẫn có thể trở thành nơi bắt đầu của hy vọng.
Từ đó, trong căn nhà nhỏ không còn ai phải giấu một bữa cơm đạm bạc, một khoản nợ hay một nỗi buồn.
Họ học cách ngồi lại, nói thật và cùng nhau tìm đường vượt qua.
Bởi gia đình không phải là nơi người ta chỉ mang về những thành công.
Gia đình còn là nơi ta có thể trở về với cả những yếu đuối, sai lầm và mất mát của mình mà không sợ bị bỏ lại phía sau.
Và đôi khi, điều cha mẹ cần nhất không phải số tiền con gửi về mỗi tháng, mà chỉ là một tiếng gọi quen thuộc bên mâm cơm:
— Mẹ ơi, hôm nay con về ăn cơm.
‼️‼️‼️Lưu ý cuối cùng dành cho người đọc: Nội dung truyện ngắn trên chỉ mang tính giải trí, hư cấu. Tất cả tình tiết, cốt truyện không chỉ trích, xúc phạm bất cứ cá nhân, tổ chức nào. Đây chỉ là truyện ngắn và không phải là một sự kiện, tin tức báo chí.
Để lại một bình luận