Sau 20 Năm Ở Mỹ, Nữ Việt Kiều Trở Về Và Tiết Lộ Điều Không Ai Dám Nói……

Sau 20 Năm Ở Mỹ, Nữ Việt Kiều Trở Về Và Tiết Lộ Điều Không Ai Dám Nói……

Tôi là Nguyễn Khánh Chuyền, sinh năm 1990. Nước Mỹ là quốc gia tôi ở lâu nhất, chủ yếu ở bang California. Mỗi khi có dịp, tôi đều cố gắng đi đó đi đây để tìm hiểu thêm về đất nước mình đang sống. Tính đến hiện tại, tôi đã đi qua khá nhiều bang. Nước Mỹ – 50 tiểu bang, đi rất nhiều, nhưng góc nhìn của tôi chắc chắn chỉ là phiến diện. Tuy nhiên, tôi nghĩ nó có thể giúp những ai đang ôm ấp Giấc mơ Mỹ hiểu thêm về đất nước này trước khi quyết định.

Xin nhấn mạnh: nước Mỹ rộng lớn và đa dạng vô cùng. Dân số Mỹ gấp 3 lần Việt Nam, nhưng diện tích gấp 30 lần. Riêng bang California đã gấp rưỡi Việt Nam. Phần lớn người Mỹ nói tiếng Anh, nhưng mỗi khu vực lại có cách sống rất khác. Tất cả nhận định sau đây đều mang tính tương đối.

Lý do đầu tiên khiến tôi không muốn ở Mỹ: ở đây không hề sung sướng như nhiều người vẫn tưởng. Thỉnh thoảng tôi bắt gặp bài báo với tiêu đề kiểu “ai đó bỏ việc lương hàng trăm triệu ở Mỹ về Việt Nam”. Bạn tôi hay bình luận: lương tháng trăm triệu ở Mỹ thì lại chẳng về. Nhưng trăm triệu tức khoảng 5.000 đô một tháng. Trả thuế 30% thì còn 3.500 đô. Ở khu tôi, thuê phòng riêng nhỏ cũng phải 2.000 đô. Ăn ngoài một bữa rẻ cũng phải 20 đô. Vậy là lương 5.000 đô một tháng chỉ vừa đủ trả tiền nhà và may ra tiền ăn. Chưa kể tiền đi lại, chăm sóc sức khỏe, chi phí phát sinh, đi chơi với bạn bè.

Nhiều người có suy nghĩ rằng cứ sang Mỹ là sẽ giàu. Lương tháng mấy nghìn đô cơ mà, ăn làm sao mà hết? Khi tôi đi học, bố mẹ thấy học bổng tiền tỷ một năm, cứ nghĩ là từ giờ tôi có thể sống trong nhung lụa. Nhưng lương cao đồng nghĩa với chi phí sinh hoạt cao. Ở Việt Nam, do chi phí dịch vụ rẻ, bạn có thể có cuộc sống thoải mái nếu có thu nhập hơn mức trung bình một chút. Ở Mỹ, bạn phải có thu nhập hơn mức trung bình rất nhiều mới mong thoải mái được.

Tôi gặp nhiều người chuyển từ Việt Nam sang Mỹ sống than thở rằng điều kiện cuộc sống đi xuống hẳn. Ở Việt Nam, họ có nhà riêng với vườn, có người giúp việc, ốm ra là bác sĩ, ăn uống ngoài thỏa ga. Sang Mỹ, họ phải thuê nhà chung cư nhỏ xíu, cả tháng mới dám đi ăn ngoài một lần, đau răng không dám đi khám vì chi phí nha khoa quá đắt. Còn thuê người giúp việc – còn lâu mới dám mơ tới, vì chi phí nhân công ở đây rất cao. Loại trừ khi đi du lịch các nước nghèo hơn: tiết kiệm một tháng lương ở Việt Nam đi du lịch chẳng đáng bao nhiêu, nhưng tiết kiệm một tháng lương ở Mỹ có thể cho bạn đi khá xa. Nhưng nhiều người ở Mỹ thu nhập chỉ vừa đủ sống, làm gì có tiền tiết kiệm mà đi đây đi đó.

Lý do thứ hai: đi lại bất tiện. Nhìn trên bản đồ, bạn có thể thấy Mỹ gần như chiếm trọn một nửa châu lục Bắc Mỹ. Nếu bạn ở sát biên giới phía nam nước Mỹ sang Mexico tiện, hay ở gần biên giới phía bắc sang Canada tiện, nhưng nếu bạn ở đâu đó khác trong nước Mỹ và muốn đi ra nước ngoài thì sẽ phải bay chuyến rất xa. Và khi đã đi hết hai nước láng giềng, muốn đi đâu khác bạn sẽ cần cả tuần nghỉ liền, vì ngồi máy bay không có khi đã hết ngày. Không có chuyện cuối tuần hứng lên là đi một nước lạ nào đó để trải nghiệm.

Tôi ở Mỹ gần 4 năm trời, đi được có thêm 7 nước. Mỗi lần đi về là mệt rã rời vì ngồi máy bay lâu, rồi lại phải đấu tranh với chênh lệch múi giờ. Bạn tôi ở châu Âu có một quý mà đã đi được chục nước. Bạn bè ở các nước châu Á, châu Âu nhớ nhà chỉ cần đặt vé máy bay vèo phát là về Việt Nam. Tôi nhớ nhà cũng ngại, vì nghĩ đến chuyện ngồi máy bay gần 30 tiếng liền.

Lý do thứ ba: chính sách nhập cư không thân thiện. Mỹ là một trong những quốc gia với chính sách nhập cư vô cùng nghiêm ngặt. Xin visa sang Mỹ được đã khó, sang đến nơi để trở thành công dân của họ còn khó hơn nhiều. Chính sách của họ càng khó hơn kể từ khi quốc gia này bắt đầu cuộc chiến chống khủng bố năm 2001.

……………………………………………

Mời quý đọc giả đọc phần PHẦN 2 của câu chuyện

TẠI ĐÂY 

Phần lớn dân nhập cư Mỹ là theo dạng gia đình bảo lãnh hoặc lấy vợ lấy chồng. Một bộ phận nhỏ có thành tựu to lớn trong ngành của họ có thể nhập cư theo dạng “sự có mặt của bạn trên đất Mỹ sẽ có lợi ích cho đất nước này”. Nếu bạn muốn nhập cư theo dạng du học rồi ở lại đi làm, tổng cộng thời gian có thể lên đến cả chục năm.

Ở một quốc gia khác như Úc hay Canada, sau khi bạn học đại học ở đất nước họ, bạn có thể trực tiếp nộp đơn xin loại giấy tờ cho phép bạn ở lại lâu dài. Nhưng ở Mỹ, học xong rồi muốn nhập cư, bạn sẽ phải xin việc ở một công ty có thể bảo lãnh thẻ xanh cho bạn. Trong suốt thời gian này, bạn sẽ phải phụ thuộc vào công ty đó. Dù có không thích công việc hay tìm được công việc tốt hơn, cũng không thể bỏ, vì như thế visa của bạn sẽ hết hiệu lực.

Nhiều người sau khi có thẻ xanh mới có thể thở phào nhẹ nhõm. Nhưng ngay cả với những người có thẻ xanh, bạn vẫn có thể bị trục xuất khỏi Mỹ. Nếu bạn chưa có thẻ xanh, khả năng bị trục xuất còn cao hơn rất nhiều.

Lý do thứ tư: tiền học đắt đỏ. Tiền học phí đại học cho 4 năm ở Mỹ có thể dễ dàng lên đến 200.000 – 300.000 đô. Thu nhập bình quân đầu người ở Mỹ năm 2016 là 57.000 đô. Sau khi trừ thuế, còn khoảng 40.000. Trừ các chi phí ăn tiêu, mỗi năm sẽ tiết kiệm được khoảng 5.000 đô. Nếu một cặp vợ chồng có thu nhập trung bình, họ có thể phải tiết kiệm 25 năm mới đủ tiền cho con học đại học. Với nhiều gia đình không tiết kiệm lâu dài được như vậy, con họ sẽ phải tự vay tiền để học đại học.

Năm 2015, 68% cử nhân Mỹ tốt nghiệp với khoản nợ trung bình 30.000 đô. Hãy hình dung: bạn vừa ra trường, lương còn chưa đủ ăn, mà đã phải gánh trên mình món nợ khổng lồ như vậy.

Vậy tại sao nhiều người vẫn ở Mỹ? Với nhiều điều không tiện như vậy, nhiều người vẫn chọn nhập cư sang Mỹ. Lý do nhiều người nói với tôi nhất: ở Mỹ, bạn có cảm giác bạn thuộc về nơi này. Dù bạn là người gốc Á, Âu, Phi hay gì đi chăng nữa, không ai có thể nói rằng bạn không thuộc về nước Mỹ. Ngược lại, nếu ở châu Âu, do phần lớn người dân ở một số nước là da trắng, nhiều người bảo với tôi rằng dù bạn có thể trở thành công dân, nhưng thỉnh thoảng bạn sẽ có cảm giác như người ta vẫn đối xử với bạn như người nước ngoài.

Lý do khác là cơ hội nghề nghiệp. Những câu chuyện về “Giấc mơ Mỹ” không phải là không có cơ sở. Ở Mỹ, bạn đúng là có cảm giác bạn có thể trở thành bất kỳ ai, cho dù xuất phát điểm của bạn như thế nào. Vì sự rộng lớn của nước Mỹ, nếu bạn thất bại ở một thành phố, bạn có thể tìm kiếm cơ hội ở một thành phố khác.

Kể từ sau khi tốt nghiệp, rất nhiều người hỏi tôi: “Chị sẽ ở Mỹ hay về Việt Nam?” Tôi không giới hạn lựa chọn của mình là ở Mỹ hay ở Việt Nam, mà cũng đang cân nhắc xem ở nước khác nữa hay không. Tôi chưa biết mình sẽ đi đâu. Dù tôi có ở đâu, tôi chắc chắn sẽ dành kha khá thời gian ở Việt Nam, vì gia đình tôi vẫn ở đây. Và tôi nghĩ có nhiều điều có thể đóng góp cho đất nước mình.