Tôi chưa từng nghĩ sẽ có ngày mình phải đứng giữa nhà con gái… mà cảm thấy mình như người thừa.
Ngày con gái tôi – Hương – lấy chồng, tôi đã tự nhủ lòng: “Chỉ cần nó sống tử tế, được đối xử tốt, mình chịu thiệt một chút cũng không sao.” Làm mẹ, ai chẳng vậy. Nuôi con hai mươi mấy năm, đến ngày nó theo chồng, lòng vừa mừng vừa lo. Mừng vì con có nơi nương tựa, lo vì không biết người ta có thương nó thật lòng không.
Nhà thông gia ở thành phố, khá giả hơn nhà tôi nhiều. Ngày cưới, họ tổ chức rình rang, khách khứa đông đúc, ai cũng khen con gái tôi “chuột sa chĩnh gạo”. Tôi nghe mà trong lòng vừa vui vừa chạnh lòng. Tôi không muốn con mình bị coi là “lấy chồng để đổi đời”.
Sau đám cưới, Hương về làm dâu. Thỉnh thoảng nó gọi điện về, lúc nào cũng nói:
“Con ổn mẹ ạ, nhà chồng tốt lắm.”
Tôi nghe vậy cũng yên tâm phần nào.
Cho đến một ngày, tôi quyết định lên thăm con.
Tôi không báo trước. Một phần vì muốn tạo bất ngờ, một phần… vì tôi muốn tận mắt xem cuộc sống của con gái mình như thế nào.
Tôi bắt chuyến xe sớm, mang theo bao nhiêu thứ: con gà quê, ít rau sạch, mấy chai mắm tự làm. Những thứ quê mùa, nhưng là tất cả tấm lòng của một người mẹ.
Đến nơi, tôi đứng trước cổng nhà con rể mà ngỡ ngàng. Nhà rộng, hai tầng, sân lát gạch sạch sẽ. Tôi thầm nghĩ: “Con mình ở đây, chắc không khổ.”
Tôi gõ cửa.
Người ra mở cửa là bà thông gia.
Bà nhìn tôi từ đầu đến chân, ánh mắt thoáng chút ngạc nhiên, rồi cười nhạt:
“À… chị lên chơi à?”
Tôi cười, gật đầu:
“Ừ, tôi lên thăm tụi nhỏ.”
Bà không hỏi thêm gì, chỉ quay lưng đi vào, nói vọng lại:
“Vào đi.”
Tôi xách đồ bước vào, lòng có chút gì đó… không thoải mái. Nhưng tôi tự trấn an: “Chắc bà ấy không quen, nên chưa nhiệt tình.”
Vừa bước vào nhà, cảnh tượng trước mắt khiến tôi sững lại.
Trong bếp, bà thông gia đang lúi húi rửa rau, tay chân tất bật. Bên cạnh là một đống bát đĩa chưa rửa. Còn ở phòng khách, con gái tôi – Hương – đang ngồi trên ghế sofa, vừa ăn trái cây vừa xem điện thoại.
Tôi đứng khựng lại.
Một cảm giác lạ lùng dâng lên trong lòng.
Tôi không hiểu… tại sao mẹ chồng lại làm hết việc nhà, còn con dâu – là con gái tôi – lại ngồi không như vậy?
Hương nhìn thấy tôi, giật mình đứng dậy:
“Mẹ! Sao mẹ lên mà không báo trước?”
Nó chạy lại ôm tôi, giọng có chút lúng túng.
Tôi cười, nhưng mắt vẫn không rời khỏi căn bếp.
“Ừ, mẹ lên thăm con.”
Bà thông gia từ trong bếp bước ra, lau tay vào tạp dề, nói:
“Chị ngồi chơi, tôi đang làm dở bữa trưa.”
Tôi gật đầu, nhưng trong lòng bắt đầu dấy lên nhiều câu hỏi.
Một lúc sau, tôi lén nhìn vào bếp. Bà thông gia vẫn một mình xoay xở: nấu cơm, xào rau, rửa bát. Còn Hương… lại quay về ghế, tiếp tục ăn vặt.
Tôi không chịu được nữa.
Tôi kéo con gái ra một góc, hạ giọng:
“Con làm cái gì vậy? Sao để mẹ chồng làm hết thế?”
Hương nhíu mày:
“Mẹ ơi, mẹ cứ để bà làm, bà thích thế.”
“Thích cái gì mà thích? Làm dâu mà ngồi không như vậy, người ta nhìn vào nói gì?”
Nó thở dài:
“Mẹ đừng lo. Ở đây… con không cần phải làm mấy việc đó.”
Câu trả lời của nó khiến tôi càng khó chịu.
“Không cần làm? Vậy con về đây để làm gì? Ăn với ngồi thôi à?”
Hương im lặng, rồi nói nhỏ:
“Mẹ không hiểu đâu…”
Tôi chưa kịp nói gì thêm thì bà thông gia gọi:
“Vào ăn cơm đi!”
Bữa cơm trưa hôm đó… là một trong những bữa cơm khó nuốt nhất đời tôi.
Bà thông gia dọn lên một bàn đầy món: cá kho, canh chua, thịt rang, rau luộc. Tất cả đều do một tay bà làm.
Tôi nhìn mà thấy áy náy.
“Chị vất vả quá, để cháu nó làm phụ chứ…” – tôi nói.
Bà cười, nhưng nụ cười không chạm tới mắt:
“Ôi dào, nó làm sao được mấy việc này. Để tôi làm cho nhanh.”
Câu nói đó… nghe qua thì nhẹ nhàng, nhưng tôi lại thấy có gì đó châm chích.
Tôi quay sang nhìn con gái. Nó vẫn thản nhiên ăn, không có phản ứng gì.
Cơn bực trong tôi bắt đầu dâng lên.
Sau bữa ăn, tôi đứng dậy định vào bếp phụ rửa bát, thì bà thông gia đã nhanh tay làm trước.
“Chị cứ nghỉ đi, khách mà.”
Tôi ngượng ngùng, nhưng vẫn thấy không ổn.
Buổi chiều, khi chỉ còn hai mẹ con trong phòng, tôi không kìm được nữa.
“Con nói thật cho mẹ nghe, ở đây con sống kiểu gì vậy?”
Hương im lặng một lúc, rồi nói:
“Mẹ thấy rồi đó.”
“Thấy cái gì? Thấy con ngồi không, để mẹ chồng làm hết à?”
Nó cười nhạt:
“Đó là điều mẹ thấy. Nhưng không phải là tất cả.”
Tôi cau mày:
“Ý con là sao?”
Hương nhìn thẳng vào mắt tôi, giọng trầm xuống:
“Mẹ nghĩ con sướng đúng không?”
Tôi không trả lời.
Nó tiếp tục:
“Mẹ nghĩ con không phải làm gì, chỉ việc ăn với ngồi?”
“Chứ còn gì nữa?” – tôi nói, không giấu được sự khó chịu.
Hương cười, nhưng mắt đỏ lên:
“Mẹ có biết… tại sao con không được vào bếp không?”
Tôi sững lại.
“Không phải là ‘không cần làm’. Mà là… ‘không được làm’.”
Câu nói đó khiến tôi lạnh sống lưng.
“Là sao?”
“Bà không cho con làm. Mỗi lần con động vào, bà lại nói: ‘Thôi, để đấy tôi làm, cô làm chỉ thêm rối.’”
Tôi im lặng.
Hương tiếp tục, giọng nghẹn lại:
“Ban đầu con cũng cố gắng. Dậy sớm nấu ăn, dọn dẹp. Nhưng làm gì cũng bị chê. Chê con nấu dở, chê con làm chậm, chê con không sạch sẽ…”
Nước mắt nó rơi xuống.
“Lâu dần… con không dám làm nữa.”
Tôi cảm thấy tim mình thắt lại.
“Thế còn… con rể? Nó không nói gì à?”
Hương cười buồn:
“Anh ấy bảo: ‘Mẹ anh quen làm rồi, em cứ để mẹ làm cho khỏe.’”
Tôi siết chặt tay.
“Vậy còn cái cảnh con ngồi ăn vặt, xem điện thoại?”
Hương nhìn tôi, ánh mắt đầy mệt mỏi:
“Con không biết phải làm gì khác. Đi làm về, con chỉ dám ngồi một chỗ. Làm gì cũng bị nói… thì thà không làm còn hơn.”
Tôi chết lặng.
Hóa ra… những gì tôi thấy, chỉ là bề ngoài.
Nhưng điều khiến tôi đau nhất… lại đến sau đó.
Tối hôm đó, khi tôi đang dọn đồ để chuẩn bị ngủ, bà thông gia bước vào.
Bà đứng trước mặt tôi, khoanh tay, giọng lạnh lùng:
“Tôi nói thật nhé, chị đừng tự ái.”
Tôi ngẩng lên.
“Con gái chị… đúng là không biết làm gì.”
Tôi cảm thấy máu dồn lên mặt.
“Ý chị là sao?”
Bà cười nhạt:
“Ở nhà tôi, nó chỉ ăn rồi ngồi. Việc gì cũng đến tay tôi. Chị nuôi dạy kiểu gì mà nó vô dụng thế?”
Câu nói đó… như một cái tát.
Tôi đứng bật dậy:
“Chị nói vậy là quá đáng rồi đấy!”
“Quá đáng?” – bà nhún vai – “Tôi nói sự thật thôi. Nhà tôi không phải chỗ nuôi báo cô.”
Tôi run lên vì tức giận.
“Chị không cho nó làm, rồi lại nói nó không biết làm, vậy là sao?”
Bà nhìn tôi, ánh mắt sắc lạnh:
“Nó mà làm được thì tôi đã không phải làm.”
Không khí trong phòng trở nên ngột ngạt.
Tôi muốn cãi. Muốn nói thật nhiều. Nhưng cổ họng như bị nghẹn lại.
Đêm đó, tôi không ngủ được.
Tôi nằm nghe tiếng con gái thở dài ở phòng bên, lòng đau như cắt.
Sáng hôm sau, tôi quyết định làm một việc.
Tôi dậy sớm, vào bếp nấu ăn.
Khi bà thông gia bước xuống, thấy tôi đang nấu, bà hơi bất ngờ.
“Chị làm gì đấy?”
Tôi quay lại, bình thản:
“Tôi nấu bữa sáng.”
Bà nhíu mày:
“Không cần đâu.”
“Tôi muốn làm.”
Tôi nói dứt khoát.
Bà đứng nhìn một lúc, không nói gì.
Tôi làm từng việc một cách chậm rãi nhưng chắc chắn. Những việc mà con gái tôi “bị cho là không biết làm”.
Khi bữa sáng được dọn ra, tôi quay sang gọi Hương:
“Con ra ăn đi.”
Nó bước ra, nhìn bàn ăn, rồi nhìn tôi, ánh mắt ngỡ ngàng.
Bà thông gia ngồi xuống, ăn thử một miếng, rồi im lặng.
Tôi nhìn thẳng vào bà:
“Chị thấy sao?”
Bà không trả lời.
Tôi tiếp tục:
“Những việc này… là tôi dạy con gái tôi. Nó không phải không biết làm.”
Căn phòng im lặng.
Tôi nói tiếp, giọng chậm rãi nhưng rõ ràng:
“Nó chỉ là… không được phép làm.”
Bà thông gia đặt đũa xuống.
Không khí căng thẳng đến nghẹt thở.
Hương ngồi bên cạnh tôi, tay run run.
Tôi nắm lấy tay nó.
“Con không vô dụng. Chỉ là con đang bị đặt sai vị trí.”
Câu nói đó… như một giọt nước tràn ly.
Hương bật khóc.
Còn tôi… lần đầu tiên sau rất lâu, tôi cảm thấy mình thực sự bảo vệ được con gái mình.
Câu chuyện này không có cái kết hoàn toàn êm đẹp.
Sau hôm đó, mối quan hệ giữa hai bên thông gia trở nên căng thẳng. Có những lời qua tiếng lại, có những cái nhìn không thiện cảm.
Nhưng ít nhất… con gái tôi đã không còn phải sống trong sự im lặng.
Và tôi cũng hiểu ra một điều:
Đôi khi, điều khiến một người phụ nữ trông “nhàn hạ” nhất…
lại chính là thứ đang khiến họ mệt mỏi nhất.
Và điều khiến người ngoài dễ phán xét nhất…
lại chính là thứ họ không hề hiểu gì cả.
Có những người đàn ông giàu tiền nhưng nghèo nhân cách.
